Bà Josephine Stenson là Giáo sư, tiến sĩ sử học của trường đại học Florida Atlantic ở tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Đây là bài phát biểu của bà tại Hội thảo quốc tế kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hà Nội tháng 5 năm 1990 khi Người được tổ chức "Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc" (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, viết tắt UNESCO tại kỳ họp lần thứ 24 năm 1987) tôn vinh là "Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà Văn hóa kiệt xuất"
Bài tham luận tiếng Anh, nhan đề "Hồ Chí Minh, một nhân cách lớn của thời đại" đã được ghi lại và sau đó do Bảo tàng Hồ Chí Minh xuất bản. Một bài tham luận rất lí thú, với một góc nhìn từ người nước ngòai, một phụ nữ, một trí thức Hoa Kỳ đã cung cấp cho chúng ta những thông tin có nhiều điểm mới mẻ, đặc biệt, cho thấy một cái nhìn khác, một quan điểm thông thóang và táo bạo, nhưng vẫn tế nhị về chuyện đời tư nhạy cảm, đối với phụ nữ, tình yêu của Người.
Dưới đây là toàn văn bài tham luận
------------------
HỒ CHÍ MINH, MỘT NHÂN CÁCH LỚN CỦA THỜI ĐẠI
“Xin cho phép tôi được mặc chiếc áo dài của người mẹ Việt Nam, người mẹ đã sinh ra những anh hùng của nhiều thời đại chống ngoại xâm để bảo vệ tổ quốc thân yêu của mình. Và thời nay, có một người mẹ đã sinh ra thiên tài Hồ Chí Minh. Bà cũng đã mặc tà áo này.
Hôm nay tôi mặc tà áo này không phải để chưng món quà sang trọng của bạn bè Việt Nam tặng cho tôi. Đây là sự ngưỡng mộ một sắc phục dân tộc mà chưa có một sắc phục phụ nữ nào lại đẹp, có văn hóa, bề dày truyền thống và thanh lịch như chiếc áo dài Việt Nam.
Từ Hoa Kỳ, tôi sang Thái Lan và vào Thành phố Hồ Chí Minh, thấy ngỡ ngàng khi nhìn thấy nữ sinh các trường đều mặc áo dài – những chiếc áo dài tuyệt đẹp. Tôi như bị thôi miên cứ đứng nhìn ngây ngất những tà áo dài mềm mại trên thân hình rất đẹp của các nữ sinh.
Trong khi đó một cảm giác buồn tương phản đột nhiên xâm chiếm trong lòng tôi một cách bất ngờ khi tôi nhìn thấy nhiều chị em khác cũng tại thành phố này mặc những bộ đồ mà người phụ nữ Mỹ chúng tôi đã bỏ từ thập kỷ 60 sang thập kỷ 70. Khi ra Hà Nội tôi hiểu được bề dày của nền văn minh sông Hồng, nhưng không giống như Thành phố Hồ Chí Minh, phụ nữ ít mặc áo dài, phần lớn họ mặc quần áo giống như phụ nữ Bangkok và Philippines.
Hồ Chí Minh là người mà tôi dành nhiều thời gian nhất trong đời nghiên cứu lịch sử của tôi để tìm hiểu cho được đích thực tính cách của ông. Tôi thuộc tuổi con cháu Bác Hồ Chí Minh. Cho phép tôi được ca ngợi, lời ca ngợi muộn màng của người hậu thế.









